دارالترجمه پارسيس به عنوان مركز تخصصي ترجمه رسمي تركي آذربايجاني با داشتن كادري مجرب و مترجمين حرفه اي در زمينه ترجمه تركي اذربايجاني به فارسي و فارسي به تركي آذربايجاني و ترجمه همزمان جهت سيمنارها و همايش ها و مكالمات تجاري و توريست درماني و  پياده سازي فيلم و فايل هاي صوتي آماده ارائه خدمات به مشتريان عزيز با كمترين قيمت و بالاترين كيفيت مي باشد  در صورتي كه قصدمسافرت به كشور  آذربايجان را داشته باشيد اما با زبان تركي آذربايجاني آشنايي نداريد بدون اينكه متحمل هزينه ويزا و پرواز و هتل مترجم شويد مترجمين حرفه اي فارسي زبان درفرودگاه بين المللي آذربايجان به استقبال شما مي آيند و در طول مدت اقامت شما در آن كشور  كنار شما خواهند بود كافي است كه باتماس بگيريد تا در كنار شما باشيم

ترجمه رسمي آنلاين تركي آذربايجاني

دارالترجمه پارسيس مفتختر است بعنوان دارالترجمه رسمي آنلاين زبان تركي آذربايجاني  در راستاي كاهش هزينه ها و  ارج نهادن به وقت مشتريان  و جلوگيري از  اتلاف وقت در ترافيك شهري اين امكان را فراهم نموده است تا در كمترين زمان ممكن از خدمات ترجمهرسمي آنلاين استفاده نماييد 

براي استفاده از خدمات ترجمه رسمي آنلاين كافي است با موبايل خود از كليه صفحات مداركي كه قصد ترجمه كردن آنها را داريد عكس بگيريد و عكس ها را به شماره موبايل 09100112835 تلگرام نماييد.تيم دارالترجمه پارسيس ظرف چند دقيقه هزينه ترجمه رسمي مدارك با تاييد وزارت دادگستري و وزارت امور خارجه را به شما اعلام مي نمايند تا در صورت تمايل مي توانيد اصل مدارك خود را براي دارالترجمه پيك نماييد و پس از انجام ترجمه ترجمه توسط دارالترجمه  براي شما مشتريان عزيز  ترجمه همراه با اصل مدارك پيك شود

   آموزش زبان تركي آذربايجاني   تدريس زبان تركي آذربايجاني توسط اساتيد دانشگاه و  مدرسين حرفه اي كه سالها در كشور آذربايجان اقامت داشتند صورت مي گيرد و همچنين آموزش زبان تركي آذربايجاني از راه دور و به صورت اينترنتي امكان پذير مي باشد براي كسب اطلاعات بيشتر لطفا با ما تماس بگيريد  

زبان تركي آذربايجاني 

 

زبان تركي آذربايجاني (به تركي آذربايجاني: آذربايجان توركجه‌سي و با خط لاتين شده Azərbaycan Türkcəsi) زباني از خانواده زبان‌هاي تركي است كه توسط مردمان آذري در قفقاز و خاورميانه با دو گويش در آذربايجان و ساير مناطق آذربايجاني‌نشين ايران و جمهوري آذربايجان تكلم مي‌شود. عمده تفاوت بين دو گويش در تلفظ برخي لغات و تفاوت در چند مورد گرامر ابتدايي مي‌باشد.[۵] اين زبان در جمهوري آذربايجان زبان رسمي و در داغستان يكي از زبان‌هاي رسمي مصوب فدراسيون روسيه است. زبان تركي آذربايجاني بخشي از شاخه زبان‌هاي اغوز زبانهاي تركي است و به تركي استانبولي و تركمني بسيار نزديك است. تركي آذربايجاني به عنوان زبان گفتاري همچنين در نواحي شرقي تركيه و جنوب گرجستان[۶] و داغستان[۷] رايج است. زبان تركي آذربايجاني از زبان فارسي و عربي در واژگان، سامانه آوايي و گرامر تحت تاثير قرار گرفته است.[۸][۹]

اين زبان در زبان‌ها و موقعيت‌هاي مختلف به نام‌هاي مختلفي ناميده مي‌شود، ازجمله: تركي،[۱۰] توركي،[۱۰] توركو،[۱۱] توركجه، آذربايجاني، تركي آذربايجاني، آذري و تركي آذري.

گروه بندي زباني 

 

تركي آذربايجاني زيرشاخهٔ زبان‌هاي تركي‌تبار و زبان اكثر مناطق آذري‌نشين ايران از جمله آذربايجان است.

ساير زيرشاخه‌هاي مختلف زبان تركي موجود در ايران عبارتند از

زبان تركي آذربايجاني به صورت دوطرفه، توسط تركمن‌ها و ترك‌ها (شامل تركي استانبولي و لهجه‌هاي گفتاري نظير زبان تركي قبرسي، تركمن‌هاي عراق و قشقايي) قابل فهم است.[

شمار گويشوران

 

در مورد شمار سخنگويان به زبان تركي آذربايجاني، اتفاق نظر وجود ندارد و برآوردها متفاوت است. بنيان اين تفاوت، عدم ارائهٔ آمار رسمي از سوي دولت ايران است. تمامي ارقام ارائه‌شده بر اساس تخمين است.

منابع پژوهشي جمعيت گويشوران زبان تركي آذربايجاني در ايران را ۱۵ ميليون نفر ذكر مي‌كنند.

كتابچهٔ سازمان سيا ، شمار سخن‌گويان تركي آذربايجاني در ايران را معادل ۱۶٪ كل جمعيت اين كشور تخمين زده‌است [۱۶]. تخمين دانشنامهٔ زبان كمبريج[۱۷] براي سال ۱۹۸۶، ۱۲ ميليون در كل و ۷ ميليون در ايران (۱۵٪) بوده‌است (با احتساب قشقايي‌ها). دانشنامهٔ بين‌المللي زبانشناسي[۱۸] نيز در تخمين سال ۱۹۸۶، تعداد سخنگويان به اين زبان در ايران را ۷،۷۶۰٬۰۰۰ نفر (۱۶٪ درصد) براورد مي‌كند كه به تخمين دانشنامهٔ زبان كمبريج بسيار نزديك است. در تخمين‌هاي ديگر مانند سايت اتنولوگ جمعيت ايرانيان آذري را ۱۵٬۵۰۰٬۰۰۰ نفر اعلام كرده است.[19]

همچنين سازمان سيا در سال ۲۰۰۸ جمعيت ترك‌زبانان جمهوري آذربايجان را ۹۰٫۳٪ از مردم آن كشور گزارش كرده‌است.

خط زبان تركي آذربايجاني 

 

تاريخچه نگارش به زبان آذربايجاني به قرن چهاردهم ميلادي باز مي‌گردد. امروزه در آذربايجان ايران از خط عربي يا فارسي براي نگارش استفاده مي‌شود و در كشور آذربايجان مانند تركيه از خط لاتين استفاده مي‌شود.[۵]

گفتني است كه همخوان H در زبانهاي تركي وجود نداشته[۲۱] و بخش بزرگي از واژگاني كه اين همخوان در آنها بكار رفته وامواژه اند[۲۲] و در بقيه نيز بر اثر تغييرات زباني اين همخوان به آنها افزوده شده است.[

تحول در خط تركي آذربايجاني مدرن 

 

در سده ۱۹ ميلادي افرادي مسئلهٔ تغيير الفباي تركي آذربايجاني را مطرح كردند. ميرزا فتحعلي آخوندزاده (۱۸۷۸) و جليل محمد قلي‌زاده از اين دسته افراد بودند. البته اين امر با مخالفت شديد گروههاي ديگر از جمله برخي فرهنگيان و روحانيان روبرو شد. صرف نظر از دغدغهٔ روحانيان كه معتقد بودند تغيير خط ارتباط مردم را با قرآن و ديگر متون ديني قطع خواهد كرد برخي اهالي فرهنگ اعتقاد داشتند كه خط بخشي از هويت هر قوم را تشكيل مي‌دهد و از آنجايي كه چند صد سال است كه تمام متون ادبي تركي و هزاران هزار كتاب در اين خط تاليف شده‌اند تغيير خط به نوعي يك گسستگي فرهنگي به وجود خواهد آورد. اين مسئله در دورهٔ بسيار كوتاه جمهوري دمكراتيك آذربايجان (۱۹۱۸-۱۹۱۹) نيز مطرح گشت. بعد از پيروزي بلشويكها چندين روزنامه به خط لاتين در باكو چاپ مي‌شد؛ ولي خط عربي هنوز به كار گرفته مي‌شد. در سال ۱۹۲۴ نريمان نريمانف رهبر بلشويك آذربايجان توانست قانون استفاده از لاتين در امور دولتي را به تصويب مجلس جمهوري آذربايجان شوروي برساند.

تغيير به الفباي لاتين 1926

 

در سال ۱۹۲۶ اولين كنفرانس ترك‌شناسي در باكو برگزار شد. گردآمدگان تصميم گرفتند كه خط لاتين را خط مورد استفادهٔ تمام ترك‌زبانان آذربايجاني جهان اعلام كنند. دو سال بعد به رهبري آتاترك اصلاح خط در تركيه به اجرا گذاشته شد و الفباي لاتين جايگزين الفباي عثماني (عربي) گرديد. در همين سال كميته‌اي به نام يئني اَليفبا (الفباي جديد) در مسكو به تدوين الفباي يكدستي پرداخت كه در تمامي جمهوري‌هاي ترك‌زبان اتحاد جماهير شوروي (آذربايجان، تركمنستان، قزاقستان، قرقيزستان و ازبكستان) استفاده شود. اين الفبا به مدت بيش از ده سال مورد استفاده بود.

تغيير به الفباي سيريليك 1939

 

در سال ۱۹۳۹ الفباي لاتين كنار گذاشته شده و خط سيريليك روسي جايگزين خط لاتين گرديد. همچنين تدريس زبان روسي در تمام مدارس اجباري اعلام شد. سياست تجزيه كردن ملتها و ممانعت از احساسات ملي‌گرايانه مي‌تواند از دلايل تغيير دوبارهٔ خط در اين دوره و عدم هماهنگي بين گروههاي زباني مشترك در تدوين الفباي جديد باشد. ترس استالين كه از اتحاد و قدرت گرفتن دوبارهٔ مسلمانان -كه اغلب آنها ترك بودند- سركوب زبانهاي غيرروس در محدودهٔ جغرافياي اتحاد شوروي با جايگزيني زبان روسي به شدت ادامه يافت كه تا سقوط اين اتحاديهٔ در ۱۹۹۱ ادامه داشت؛ ولي بعضي از اين جمهوريها پس از استقلال خود در سال ۱۹۹۱ الفباي خود را دوباره به لاتين بر گرداندند.[

تغيير دوباره به الفباي لاتين 1991

 

در سال ۱۹۹۱ پس از فروپاشي شوروي و استقلال جمهوري آذربايجان الفباي لاتين دوباره رسمي شد و الفباي سيريليك كنار گذاشته شد.آثار مكتوب زيادي به زبان آذربايجاني با الفباي عربي بر جاي مانده‌است كه تمامي اين كتب هنوز به خط لاتين در دسترس نيستند. خط لاتين آذربايجاني با چند حرف اضافه (x,q، ə) يعني (اَ، ق، خ) اندكي با خط لاتين تركي استانبولي متفاوت است. در ايران زبان آذربايجاني با الفباي عربي نوشته مي‌شود. البته از الفباي لاتين نيز بعضاً در اينترنت استفاده مي‌شود. در حال حاضر زبانهاي تركي كه از الفباي لاتين استفاده مي‌كنند، عبارتند از تركي آذربايجاني (جمهوري آذربايجان)، تركي تركيه، تركمني، قزاقي، ازبكي، اويغوري (بخشا) و تاتاري.

واژه سازي در زبان تركي آذربايجاني 

 

دستور زبان تركي آذربايجاني متأثر از هم آوائي صوتي حروف است. در زبان تركي آذربايجاني صداهاي خشن (O,U،A,I) و صداهاي نازك (Ö,Ü،E,Ə، İ) نمي‌توانند در ريشه يك واژه با هم مخلوط شوند و با همان ترتيب فوق در كلمه مي‌آيند. مانند Gözəllik و Ayrılıq. واژه‌هاي بيگانه نيز تا حد امكان تحت تأثير اين قانون قرار مي‌گيرند. مانند كلمه عربي حسين (Hoseyn) كه در تركي Hüseyn و كلمه عربي عباس (Əbbas) كه در تركي (Abbas) گفته مي‌شود. گروهي از تركي آذربايجاني زبانها هنگام صحبت كردن به زبان‌هاي ديگري، ناخودآگاه از اين قانون طبيعي زبان خود پيروي مي‌كنند.[۸]

زبان تركي آذربايجاني همانند ساير شاخه‌هاي زبان تركي از نظر ساختاري جزو زبانهاي التصاقي بشمار مي‌آيد. در اين زبان ريشه يك فعل يا يك اسم را مي‌توان با اضافه كردن پسوندهاي متعدد تغيير زماني، جمعي و صفتي داد.[۲۹]

افعال متعدي در تركي آذربايجاني با اضافه كردن پسوند به افعال لازم ساخته مي‌شود. بطور مثال: اوخشاماق=شبيه بودن ← اوخشاتماق= شبيه كردن

افعال متعدي درجه دو و درجه سه نيز قابل ساخت است: يازماق = نوشتن (متعدي)← يازديرماق = نويساندن (متعدي درجه دو)← يازديرتماق = وسيله نوشتن كسي را فراهم كردن (متعدي درجه سه).[

ديگر ويژگيهاي زبان شناختي 

 

  • زبان تركي آذربايجاني مانند ساير زبان‌هاي تركي از نظرِ ساختاري زباني التصاقي است. منظور از زبان التصاقي يا پس‌وندي اين است كه بن فعل در آغاز واژه قرار مي‌گيرد و با افزودن پسوندها حالت‌هاي فعل تغيير مي‌كند. مثال: گل (بيا) گل‌دي (آمد)، گل‌دي‌لر (آمدند).
  • در زبان تركي آذربايجاني امكان ساختن فعل و مصدر از نام و صفت وجود دارد. مثال: قولاق (گوش)، قولاق‌لاماق (گرفتن از گوشِ كسي براي تنبيه، گوش گيري)؛ ال (دست)، ال‌له‌مك (ورز دادن)؛ سو (آب)، سولاماق (آب پاشيدن)؛ گؤزل (زيبا [صفت])، گؤزل‌لمه‌ك (زيبا كردن)، يئيين (تند [صفت]) يئيين‌لمك (شتاب گرفتن)؛ گؤز (چشم)، گؤزلوك (عينك)، گؤزلوك‌چو (عينك‌ساز يا عينك‌فروش)، گؤزلوك‌چولوك (عينك‌سازي يا عينك‌فروشي).
  • افعال در زبان تركي تك‌جزئي و يك‌تكه هستند. ساختن فعل با استفاده از افعال معين يا افعال كمكي به افعالي منحصر است كه از زبان عربي يا فارسي به تركي آذربايجاني وارد شده‌اند. اين ويژگي انعطاف‌پذيري قابل توجهي در زبان تركي آذربايجاني براي ساختن واژه‌هاي جديد حتي با استفاده از وام‌واژه‌ها ايجاد مي‌كند. مثال: تلفن، تلفن‌لاش‌ماق (تلفن زدن).

 

  • برخلاف زبانهاي هندواروپايي كه با افزودن يك پيشوند به ريشه فعل، فعل جديد با معني جديد ساخته مي شود، در زبان تركي امكان ساختن افعال جديد از يك فعل وجود ندارد. ساخت فعل جديد از يك فعل محدود به ساختن فعل سببي است. مثلا در زبان فارسي افعال بردن، آوردن، فرآوردن، دربردن، درآوردن همگي از ريشه بردن/وردن و با پيشوند هاي "آ"، "در"، "فر" و يا تركيبي از اين پيشوند ها (در+آ و فر+آ) ساخته شده است درحالي‌كه در زبان تركي براي هر يك از اين فعل ها ريشه جداگانه اي وجود دارد (بردن:آپارماخ، آوردن:گترماخ، درآوردن:چخاردماخ)و امكان ساختن يك فعل از ديگري وجود ندارد.

تاثيرات زبان فارسي بر تركي 

تاثيرات نحوي 

 

جمله‌هاي مركب در تركي تحت تأثير زبان فارسي تغيير بنياديني كرده است. خيلي از حروف ربط در زبان تركي از پارسي وام گرفته شده است :ü (و)[۳۱] ve(و)، ya (يا)، ägär(اگر)، čünki(چونكه), gah . . . gah(گه گاه)، häm(هم، نيز)، hämčinin(همچنين)، häṛčänd(هرچند)، härgah(هرگاه)، nä . . . nä(نه ..نه/neither)، näinki(نه اينكه)، yainki(يعني كه)، yaxud(يا)، zira(زيرا)، bälkä(بلكه)، hämišä(هميشه)، mägär(مگر). [۳۲]

بيشتر اين حروف ربط با توجه ساختار متفاوت تركي، در تركي وجود ندارند و برخي هم وجود دارند اما بصورت مستقل نمي‌توانند بكار روند و تنها در جمله يا عبارت مركب به انتهاي فعل يا اسم مي‌چسبند. به عنوان مثال در تركي نمي‌توانيد بگوييد اگر الف و ب (if a and b) چرا كه حرف ربط "و" وجود ندارد و همچنين معادل حرف ربط "اگر" در تركي (سه) فقط به انتهاي فعل مي‌چسبد. به همين دلايل زبان تركي عثماني، ازبكي، تركي آذري تحت تأثير زبان فارسي تغييرات بنياديني كرده است؛ مانند نمونه‌هاي زير:[]

  • حرف ربط كه (كه بصورت كي در تركي به كار مي‌رود):
    • تركي با حرف ربط فارسي: بيليرسن كي، حسن هاردا ايشلير؟
    • تركي بدون حرف ربط فارسي: حسنين هاردا ايشلديگيني بيليرسن مي؟
    • ترجمه: ميداني[كه] حسن كجا كار مي‌كند؟
    • تركي با حرف ربط فارسي: بو دولماني كي گؤرورسن، منيم ننه م پيشيريب
    • تركي بدون حرف ربط فارسي: گؤردوگون دولماني منيم ننه م پيشيريب.
    • ترجمه: اين دلمه‌اي را كه مي‌بيني، مادر من پخته است.
  • حرف ربط چونكه(كه بصورت چونكي در تركي بكار مي‌رود):
    • تركي با حرف ربط فارسي: هئچ ذات دئمه دي چونكي بيليردي هئچ كس اونا اينانماياجاق.
    • تركي بدون حرف ربط فارسي: هئچ كسين اونا اينانماياجاغيني بيلديگي اوچون هئچ نه دئمه دي.
    • ترجمه: چيزي نگفت چونكه مي‌دانست كسي او را باور نخواهد كرد.

حرف ربط اگر 

 

    • تركي با حرف ربط فارسي: اگر حسن بيله، گئدرم
    • تركي بدون حرف ربط فارسي: حسن بيلسه، گئدرم
    • ترجمه: اگر حسن بداند، مي‌روم
  • حرف ربط و:
    • تركي با حرف ربط فارسي: من حسن و حسينه تانيرام
    • تركي بدون حرف ربط فارسي: من حسنينن حسيني تانيرام
    • ترجمه: من حسن و حسين را مي‌شناسم.

 

تاثيرات صرفي 

 

  • پسوند هاي زيادي از فارسي در زبان تركي هست مانند -باز، -دان، -دار، -ي، -كار، -كش، -پرست، -ستان، خانه و ...
  • پيشوندهايي مانند بي-، به- و نه- هنوز در واژه سازي زبان تركي استفاده مي شوند. اگرچه در زبان تركي عثماني به كرات استفاده مي شده اما اخيرا استفاده از عناصر فارسي را محدود و ممنوع كرده اند.
  • بسياري از گويش هاي تركي از تر و ترين پارسي براي ساختن صفت همسنجشي استفاده مي كنند.

 

تاثيرات واژگاني 

 

زبان تركي آذربايجاني داراي شمار بسيار زيادي عناصر وامواژه پارسي است.

  • واژگاني: asan(آسان)، bar(بار، ميوه)، javan(جوان)، girdä( گرد)، kar(كر، ناشنوا)، köhnä(كهنه)، küčä(كوچه)، mis(مس)، payïz(پاييز)، šänbä(شنبه), turš(ترش)، dost(دوست)، ruzi(روزي)، بايرام(پدرام) [۳۶] و...
  • اصطلاحات : xahiš ediräm (خواهش مي كنم)، güzäšt elä (گذشت كن)، xudahafiz (خداحافظ)، ...
  • گرته برداري : xoš gäl (خوش آمد).
  • ضماير : här (هر)، här käs (هر كس)، heč (هيچ)، hämin (همين)و ...

ادبيات تركي آذربايجاني 

نوشتار اصلي : ادبيات آذربايجاني 

 

اولين شكل شناخته شده در ادبيات آذربايجاني مربوط به شيخ عزالدين پورحسن اسفرايني كه يك ديوان شامل غزل فارسي و تركي آذربايجاني سروده‌بود.[۳۹][۴۰] غزل‌هاي تركي آذربايجاني خود را تحت نام حسن‌اوغلو ثبت كرده‌است.[۳۹]

در قرن چهاردهم ميلادي آذربايجان، قفقاز و بخش‌هاي غربي ايران تحت سلطه حكومت‌هاي قره قويونلو و آق قويونلو بود.[۴۱] در دوران اين حكومت‌ها شاعراني مانند قاضي برهان‌الدين، حبيبي و جهانشاه قراقويونلو با تخلص حقيقي زندگي مي‌كردند؛ كه نخستين آثار تركي آذربايجاني را در آن دوران از خود به جا گذاشته‌اند. اواخر قرن چهاردهم، زمان ظهور يكي از بزرگترين شعراي آذربايجاني، عمادالدين نسيمي بود؛[۴۲] ديوان اشعار وي از بزرگترين ديوان شعرهاي زبان‌هاي تركي به شمار مي‌رود.[۴۳][۴۴][۴۵] آموزه‌هاي صوفي و عرفاني حروفيه از اواخر قرن ۱۴اُم تا اوايل قرن ۱۵اُم ميلادي رواج داشت[۴۶] عمادالدين نسيمي يكي از برجسته‌ترين اساتيد ديوان ادبيات در تاريخ ادبي زبان‌هاي تركي‌تبار بوده‌است.[۴۶] وي به زبان فارسي[۴۴][۴۷] و عربي[۴۶] نيز آثاري داشته‌است. پس از معرفي سبك ديوان ادبيات و غزل، عمادالدين نسيمي در قرن ۱۵اُم، شاعران مشهور آذربايجاني چون شاه اسماعيل خطايي، قاسم انوار و محمد فضولي ادبيات آذربايجاني را گسترش دادند.

كتاب دده قورقود نيز نام يكي از قديمي‌ترين داستانهاي اسطوره‌اي ترك‌هاي اغوز است كه در حدود قرن شانزده ميلادي به صورت مكتوب در آمده‌است.[۴۸][۴۹] اين مجموعه از ۱۲ داستان به نثر و نظم تشكيل شده و مجموعه پر ارزشي است كه زندگي، ارزشهاي اجتماعي و باورهاي ايل‌هاي تركي را نشان مي‌دهد. قدمت داستانها مربوط به قرنهاي چهاردهم و پانزدهم ميلادي مي‌باشد[۵۰][۵۱][۵۲].

شاعر قرن ۱۶اُم آذربايجاني، محمد فضولي غزل‌هاي فلسفي، تغزلي و بزمي خود را در زبان‌هاي تركي آذربايجاني، عربي و فارسي مي‌سرود. وي با بهره‌گيري از سنت‌هاي زيباي ادبي از محيط خود، و پيروي از ميراث پشتيبانش، موجب شد تا فضولي به يكي از چهره‌هاي برجسته ادبي جامعه ادبيات آذربايجاني تبديل شود. از محمد فضولي ديوان غزل و قصيده‌اي به يادگار مانده‌است.

سبك شاعران آذربايجاني در ادامه قرن ۱۶اُم به سمت عاشيق‌ها رفت و قرن شانزدهم پس از تثبيت سيطره سلسله صفوي بر ايران قوياً توسعه يافت؛ و شاه اسماعيل يكم با تخلص خطايي[۵۳] و بعد با پيدايش "سبك قوشما فرزند شاه اسماعيل، شاه تهماسب و بعدتر شاه عباس دوم نيز در گسترش ادبيات آذربايجاني كوشيد.[۵۴]قوسي تبريزي[۵۵] از شاعران مشهور آذربايجاني‌زبان[۵۶] دو نسخه از ديوان تركي آذربايجاني از وي به جا مانده‌است[۵۷] و صائب تبريزي شاعر تبريزي‌تبار اهل اصفهان نيز از معروف‌ترين شاعران عصر كلاسيك مي‌باشند كه هفده غزل به زبان تركي آذربايجاني سروده‌است.[

ادبيات شفاهي آذربايجان 

نوشتار اصلي : ادبيات شفاهي مردم آذربايجان 

 

ادبيات شفاهي مردم آذربايجان به قسمتي از ادبيات مردم آذربايجاني، باورهاي عامه، افسانه‌ها، داستان‌ها، موسيقي، ضرب‌المثل‌ها و رسوم‌هاي دهان به دهان يا سينه به سينه يا نسل به نسل از نسل‌هاي گذشته بجا مانده گفته مي‌شود.[۵۹][۶۰] ادبيات شفاهي و عاشيقي آذربايجاني به علت مردمي بودن، توانسته‌است بالندگي خود را بسيار خوب حفظ كند. داستان‌هاي كاملي چون كوراوغلو و اصلي و كرم با سوژه‌هاي بسيار متفاوتي به طور زنده توسط هنرمندان مردمي پديد آمده‌اند. اين داستان‌ها براي اولين بار در قرن بيستم به صورت كتبي در آمده و مانند بسياري از آثار ادبي جمع‌آوري شده‌اند.

باياتي‌ها يا دوبيتي‌هاي شفاهي آذربايجان از غناي بالايي برخوردارند. ادبيات و موسيقي عاشيق‌ها با قدمتي ديرينه جايگاه و تقدس خاصي بين ترك‌زبان‌ها و آذربايجانيان دارد.[۶۱][۶۲] آتالار سؤزو يا امثال زبان تركي كه عموماً پندهايي عاقلانه و انساني است. آغيلار (مرثيه‌ها) و لايلالار نيز قسمتي از ادبيات شفاهي تركي آذربايجاني را تشكيل مي‌دهند. داستان‌هاي فولكلوري چون دده‌قورقود، كوراوغلو، اصلي و كرم، آرزي و قمبر، عباس و كولگز، عاشيق‌غريب، قاچاق‌نبي،... از غناي ادبيات شفاهي مردم آذربايجان آذربايجان سخن مي‌گويند.

نام گذاري و شمارش اعداد در تركي آذربايجاني 

 

شمارش اعداد از عدد يازده به بعد در زبان تركي آذربايجاني تابع قاعده معيني است و از لحاظ دستوري و نوشتاري مطلقاً استثنايي در آن وجود ندارد. به همين دليل يادگيريِ آن آسان است. اعداد شامل: بير (۱)، ايكي (۲)، اوچ (۳)، دؤرد (۴)، بئش (۵)، آلتي (۶)، يئددي (۷)، سككيز (۸)، دوققوز (۹) است. براي نمونه به اين نام‌گذاري‌ها توجه كنيد:[۶۳][۶۴]

  • اون (۱۰) + بير (۱)=اون بير (۱۱)
  • اون (۱۰) + آلتي (۶)=اون آلتي (۱۶)
  • اييرمي (۲۰) + سككيز(۸)=اييرمي سككيز (۲۸)
  • اوتوز (۳۰) + بئش (۵)=اوتوز بئش (۳۵)
  • يئتميش (۷۰) + اوچ (۳)=يئتميش اوچ (۷۳)
  • دوخسان (۹۰) + دوققوز (۹)=دوخسان دوققوز (۹۹)
  • يوز (۱۰۰) + اللي (۵۰)=يوز اللي (۱۵۰)
  • بئش يوز (۵۰۰) + آلتميش (۶۰)=بئش يوز آلتميش (۵۶۰)
  • سككيز يوز (۸۰۰) + اوتوز اوچ (۳۳)=سككيز يوز اوتوز اوچ (۸۳۳)
  • مين (۱۰۰۰) + يوز اون بير (۱۱۱)=مين يوز اون بير (۱۱۱۱)
 
  • سه هشتم=سككيزده اوچ
  • يك دوم=ايكي ده بير (ياريم)
  • اوچ، اوسته گل بئش، برابر دير سككيز (۸=۵+۳)
  • هزار و سيصد و هفتاد و هشت = مين اوچ يوز يئتميش سككيز
  • دو مميز بيست وپنج صدم (۲۵/۲)=ايكي تام، يوزده اييرمي بئش
  • دهها = اونلار، اونلارجا
  • صدها = يوزلر، يوزلرجه
  • هزارها = مين‌لر، مين لرجه
  • ميليون و ميليارد = ميليون و ميليارد
  • آلتي، چيخ ايكي، برابر دير دؤرد (۴ = ۲ – ۶)
 

از لحاظ محاوره و گفتگوي شفاهي به اين زبان در ايران و در بعضي از مناطق جمهوري آذربايجان استثنايي وجود دارد؛ و آن كاربرد كلمه فارسي هشتاد به جاي كلمه تركي آن يعني سكسن است. البته كلمه هشتاد در اين حالت تابع قواعد شمارش اعداد در تركي آذربايجاني است. اين استثنا در مورد آذربايجاني‌هاي شرق تركيه، گرجستان، داغستان و مناطق شمالي جمهوري آذربايجان صادق نيست.[۶۵]

  • شمارش اعداد از هشتاد تا عدد نود در زبان محاوره‌اي تركي آذربايجاني در ايران بدين صورت است: هشتاد (۸۰)، هشتاد بير (۸۱)، هشتاد ايكي (۸۲)، هشتاد اوچ (۸۳)، هشتاد دؤرد (۸۴)، هشتاد بئش (۸۵)، هشتاد آلتي (۸۶)، هشتاد يئددي (۸۷)، هشتاد سككيز (۸۸)، هشتاد دوققوز (۸۹)، دوخسان (۹۰)
  • شمارش اعداد هشتاد تا عدد نود در زبان نوشتاري تركي آذربايجاني بدين صورت است: سكسن (۸۰)، سكسن بير (۸۱)، سكسن ايكي (۸۲)، سكسن اوچ (۸۳)، سكسن دؤرد (۸۴)، سكسن بئش (۸۵)، سكسن آلتي (۸۶)، سكسن يئددي (۸۷)، سكسن سككيز (۸۸)، سكسن دوققوز (۸۹)، دوخسان (۹۰)

چگونگي نامگذاري، شمارش و بيان اعداد در تركي آذربايجاني در جدول زير ارائه شده است

فارسيتركي آذربايجانيAzərbaycan Türkcəsiفارسيتركي آذربايجانيAzərbaycan Türkcəsiفارسيتركي آذربايجانيAzərbaycan Türkcəsi يك بير Bir يكم بيراينجي Birinci يكمين بيراينجي‌سي Birincisi دو ايكي İki دوم ايكي‌اينجي İkinci دومين ايكي‌اينجي‌سي İkincisi سه اوچ Üç سوم اوچ‌اونجو Üçüncü سومين اوچ‌اونجوسو Üçüncüsü چهار دؤرد Dörd چهارم دؤرداونجو Dördüncü چهارمين دؤرداونجوسو Dördüncüsü پنج بئش Beş پنجم بئش‌اينجي Beşinci پنجمين بئش‌اينجي‌سي Beşincisi شش آلتي Altı ششم آلتي‌اينجي Altıncı ششمين آلتي‌اينجي‌سي Altıncısı هفت يئددي Yeddi هفتم يئددي‌اينجي Yeddinci هفتمين يئددي‌اينجي‌سي Yeddincisi هشت سككيز Səkkiz هشتم سككيزاينجي Səkkizinci هشتمين سككيزاينجي‌سي Səkkizincisi نه دوققوز Doqquz نهم دوققوزاونجو Doqquzuncu نهمين دوققوزاونجوسو Doqquzuncusu ده اون On دهم اون‌اونجو Onuncu دهمين اون‌اونجوسو Onuncusu بيست اييرمي İyirmi بيستم اييرمي‌اينجي İyirminci بيستمين اييرمي‌اينجي‌سي İyirmincisi سي اوتوز Otuz سي‌ام اوتوزاونجو Otuzuncu سي‌امين اوتوزاونجوسو Otuzuncusu چهل قيرخ Qırx چهلم قيرخ‌اينجي Qırxıncı چهلمين قيرخ‌اينجي‌سي Qırxıncısı پنجاه اللي Əlli پنجاهم اللي‌اينجي Əllinci پنجاهمين اللي‌اينجي‌سي Əllincisi شصت آلتميش Altmış شصتم آلتميش‌اينجي Altmışıncı شصتمين آلتميش‌اينجي‌سي Altmışıncısı هفتاد يئتميش Yetmiş هفتادم يئتميش‌اينجي Yetmişinci هفتادمين يئتميش‌اينجي‌سي Yetmişincisi هشتاد سكسن Səksən هشتادم سكسن‌اينجي Səksəninci هشتادمين سكسن‌اينجي‌سي Səksənincisi نود دوخسان Doxsan نودم دوخسان‌اينجي Doxsanıncı نودمين دوخسان‌اينجي‌سي Doxsanıncısı صد يوز Yüz صدم يوزاونجو Yüzüncü صدمين يوزونجوسو Yüzüncüsü سيصد اوچ يوز Üç yüz سيصدم اوچ يوزاونجو Üç yüzüncü سيصدمين اوچ يوزاونجوسو Üç yüzüncüsü هزار مين Min هزارم مين‌اينجي Mininci هزارمين مين‌اينجي‌سي Minincisi

صفت در تركي آذربايجاني 

 

صفت‌ها كه ويژگي و حالت اسم (موصوف) را بيان مي‌كند اغلب به همراه اسم مي‌آيند. صفت در تركي آذربايجاني قبل از اسم (موصوف) مي‌آيد: ساري آلما (سيب زرد)

  • صفت اشاره: اگر ضماير اشاره همراه با اسم بيايند در اين صورت نقش صفت را ايفا مي‌كنند.
  • صفت مقدار: به صفتي اطلاق مي‌شود كه بر مقدار (قابل شمارش يا غيرقابل شمارش) موصوف دلالت كند :آز (كم)، چوخ (زياد)، چوخ آز (خيلي كم)، اون (ده)، بير (يك) ...
  • صفت پرسشي: به همراه اسم مي‌آيد و درباره آن سؤال مي‌كند: نئچه گون (چند روز)، هانسي آغاج (كدام درخت؟)
  • صفت مطلق: به ويژگي ثابت و حالت پايدار موصوف اشاره مي‌كند: قوجا كيشي (پيرمرد)، قيزيل اوزوك (انگشتري طلا)، گؤزل قيز (دختر زيبا)
  • صفت برتر: اين صفت در تركي آذربايجاني با افزودن كلمه «داها» (Daha) قبل از صفت و افزودن پسوند «دان» به آخر اسم ساخته مي‌شود: بو اوشاق او اوشاق دان داها گؤزل دير (اين كودك از آن كودك زيباتر است)، داها اوجا (بلندتر)، داها بؤيوك (بزرگتر)، داها سرين (خنك تر)، برخي اوقات پسوند «راق» به آخر صفت افزوده شده و همان معني تفضيل را مي‌رساند: اوجا + راق = اوجاراق (بلندتر)
  • صفت برترين: تركيب اين صفت با اضافه كردن حرف «ان» (Ən) به قبل از صفت به وجود مي‌آيد: ان گوزل (زيباترين)، ان اوجا (بلندترين)، ان يئني (جديدترين

   مركز ترجمه پارسيس آماده  ارائه خدمات ترجمه اسناد ذيل   از تركي آذربايجاني به فارسي  - فارسي به  تركي آذربايجاني ميباشد 

ريز نمرات دبيرستان ، پيش دانشگاهي ، دانشگاه ، كارت شناسايي ، كارت معافيت ، كارت ملي ابلاغيه اخطار قضايي ، برگه مرخصي  ، توصيه نامه تحصيلي ، جواز اشتغال به كار ، حكم بازنشستگي  ، دفترچه بيمه ، ديپلم پايان تحصيلات  متوسطه  يا پيش دانشگاهي  ، ريزنمرات دبستان ، ريز نمرات راهنمايي سند تلفن همراه ، شناسنامه  ، فيش مستمري  ، كارت بازرگاني هوشند  ، كارت عضويت نظام مهندسي ، كارت نظام پزشكي ، كارت واكسيناسيون  ، كارت پايان خدمت ، گزارش ورود و خروج از كشور ، گواهي اشتغال به تحصيل ،  ، گواهي تجرد  ، تولد  ، فوت  ،  گواهينامه رانندگي ،  گواهي ريزنمرات دانشگاهي   ، گواهي عدم خسارت خودرو،  گواهي عدم سوء پيشينه ،  اساسنامه ثبت شركت ها  ،  اوراق مشاركت و اوراق قرضه ، انواع قبض ( ماليات ، پرداخت بيمه  ، آب برق) ، برگ تشخيص ماليات ، ماليات قطعي  ، برگ آزمايش پزشكي  ، برگ جلب ، احضاريه  ، برگ سابقه بيمه ، پروانه  دائم پزشكي ، پروانه مطب  ، پروانه مسئوليت فني  ، پروانه نشر ، پروانه وكالت   ، پرينت هاي بانكي  ، تقديرنامه ،  حكم قهرماني ، ثبت علائم تجاري  ، ثبت اختراع ، جواز دفن  ، جواز كسب ، روزنامه تغييرات و تصميمات ،  ريز مكالمات تلفن ،  سرفصل دروس  ،  سند وسائط نقليه   ، فيش حقوقي  ، فيش مستمري ،  كارت مباشرت   ، كارنامه تو صيفي  ابتدائي ، گواهي اشتغال به كار بدون شرح  وظايف ، گذرنامه  ، گواهي بانكي با سپرده بانكي  ، گواهي پايان تحصيلات كارداني ، كارشناسي ، كارشناسي ارشد  ، دكترا ، گواهي فني  و حرفه اي  ، گواهي عدم خسارت خودرو   ، ليست بيمه كاركنان ، اجاره نامه  ، بنچاق ، صلح نامه  ، اساسنامه  ، ثبت شركت غير فرمي  ، بيمه شخص ثالث  ، قرارداد بيمه ،  تر ازنامه  شركت ، اضهارنامه مالياتي  ، تقديرنامه ، لوح سپاس  و حكم قهرماني   ، پروانه پايان كار ساختمان پروانه دفترچه اي  يا شناسنامه ساختمان  ، پروانه مهندسي  ، پرينت هاي  بانكي بزرگ ،  حكم اعضاي هيئت علمي ، حكم كارگزيني  ، حكم افزايش حقوق  ، حكم بازنشتگي ،  دفترچه بازرگاني  ، روزنامه رسمي تغييرات   و تصميمات   ، فيش حقوقي ، قرارداد استخدامي  ، كارت شناسايي كارگاه  ، گواهي پزشكي  ، گزارش پزشكي قانوني  ، گواهي حصر و وراثت  ، ليست بيمه كاركنان مبايعنامه آگهي تاسيس  ، اوراق محضري   ، بارنامه  ، برگ آزمايش پزشكي  ، برگ سبز گمركي  ، برگ نضريه كارشناسي ملك  ، پروانه بهره برداري ،  جواز تاسيس ، دفترچه وكالت  ، سند ازدواج  ، سند وسائط نقليه سنگين  ، سند مالكيت  ، قيم نامه  ، گواهي اشتغال به كار  ، ماليات بر ارث ،  وكالتنامه  ، اضهارنامه  ، تقاضاي ثبت شركت  ، شركت نامه  ، اوراق قضايي  ( دادنامه ، راي دادگاه  ، پرونده حقوققي  ) سند طلاق  ، يا رونوشت آن  ، سند مالكيت  ، قرارداد ، وكالتنامه  بزرگ ،   

 

ه   

سوالاتي  كه كاربران از ما پرسيدند 

 

س- آيا ترجمه مدارك تحصيلي دوره ابتدايي ، راهنمايي و يا متوسطه بدون مهر آموزش و پرورش توسط دادگستري و يا امور خارجه تآييد مي شود؟

ج- خير اين مدارك لازم است علاوه بر مهر و امضاي مسئولين مدرسه،بايد به تأييد آموزش و پرورش منطقه نيز برسد.

س- آيا ترجمه مدارك تحصيلي دانشگاهي توسط دادگستري و يا امور خارجه تاييد مي شود؟

ج - اين مدارك بايد ابتدا به تاييد  وزارت علوم، تحقيقات و فناوري برسد .

س- آياترجمه مدارك دانشگاهي پزشكي توسط دادگستري و يا امور خارجه تاييد مي شود؟

ج- اين اسناد بايستي به  تأييد وزارت بهداشت برسد و در اين مورد هم دانشگاههاي دولتي و هم دانشگاه آزاد بايستي اسناد را به تاييد وزارت بهداشت برسانند.

س - آيا ترجمه مدارك دانشگاه آزاد (غير  پزشكي) توسط  وزارت دادگستري و امور خارجه تاييد مي شود؟

ج - كليه مدارك دانشگاه آزاد اسلامي بايستي ابتدا به تأييد سازمان مركزي دانشگاه آزاد برسد.

س - آيا ترجمه مدارك  رشته هاي پزشكي و پيراپزشكي دانشگاه آزاد اسلامي توسط وزارت دادگستري و امور خارجه تاييد مي شود؟

ج - اين مدارك با تأييد معاونت دانشجويي وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي قابل تاييد مي باشد

س- ترجمه وكالتنامه ها در چه صورتي توسط دادگستري و امور خارجه تاييد مي شود؟

ج - وكالتنامه ها و تعهدنامه هايي كه براي كشورهاي خارجي تنظيم ميگردد، لازم است نام كشور مورد نظر در متن قيد گردد.

ضمناً براي تأييد اين اسناد، ارسال شناسنامه موكل يا متعهد الزامي است.

س- گواهي كار چه شرايطي بايد داشته باشد؟

در عنوان گواهي به هيچ وجه عباراتي نظير به سفارت محترم .... و يا به وزارت امور خارجه و غيره درج نگردد.

الف- گواهيهاي صادره توسط شركتهاي سهامي عام :اين گواهيها در صورتيكه ممهور به مهر شركت يا اداره كارگزيني باشند قابل تأييد است.

ب- گواهيهاي صادره توسط شركتهاي سهامي خاص:ارسال دفترچه بيمه، روزنامه رسمي شركت (يا كپي ممهور به مهر شركت) و مدرك تحصيلي مرتبط (در صورت درج عباراتي نظير كارشناس ....،مدير بخش .....،متخصص .... و....)

س- گواهي هاي صادره توسط بانك ها چه شرايطي بايد داشته باشند تا ترجمه رسمي آنها تاييد گردد؟

ج - براي تأييد هر گونه گواهي و پرينتهاي بانكي صادره توسط شعب مختلف بانكها، اخذ مهر امور بين الملل همان بانك الزامي است.

س- مداركي كه خارج از ايران صادر شده چه شرايطي بايد داشته باشند تا ترجمه رسمي آنها تاييد گردد؟

ج - ارائه اصل مدرك يا فتوكپي برابر با اصل آن كه ممهور به مهر و امضاي سفارت جمهوري اسلامي ايران در آن كشور باشد.

توجه:در كشور آمريكا، سفارت پاكستان در واشنگتن حافظ منافع ايران است.

قبل از ترجمه مدارك خارجي، لازم است اين مدارك به تأييد وزارت امور خارجه ايران در تهران برسد.

س- آيا ترجمه مدرك و خلاصه فوت توسط دادگستري و امور خارجه تاييد مي شود؟

ج - خلاصه فوت به همراه و ممهور به مهر ثبت احوال و با ارائه شناسنامه باطل شده متوفي قابل تاييد است.

تمامي گواهينامه هاي صادره از سازمان بهشت زهرا با مهر اين سازمان و با ارائه شناسنامه باطل شده متوفي قابل ترجمه و تاييد است.

كليه مدارك تحصيلي زير ديپلم و ديپلم و پيش دانشگاهي با تاييد  آموزش و پرورش منطقه قابل تاييد است.

س - آيا ترجمه گواهي تجرد توسط وزارت دادگستر ي و امور خارجه تاييد مي شود؟

ج - ترجمه گواهي تجرد در صورتي كه توسط سازمان ثبت احوال محل صدور شناسنامه يا اداره سجلات امور خارجه (احوال شخصيه) صادر شده باشد، قابل تاييد است و همچنين ارائه شناسنامه صاحب سند براي تاييد گواهي تجرد الزامي است.

س- آيا ترجمه سند ازدواج  توسط وزارت دادگستري و امور خارجه تاييد مي شود؟

ج- براي تاييد ترجمه سند ازدواج توسط وزارت دادگستري و امور خارجه، ارائه شناسنامه يكي از زوجين الزامي است.

ترجمه رونوشت سند ازدواج در صورتي كه از طرف دفترخانه صادر شده و ممهور به مهر دفترخانه باشدبا ارائه شناسنامه ، قابل تاييد است

ترجمه عقد انقطاعي (مدت دار) قابل تاييد نيست.

س - آيا ترجمه سند طلاق توسط وزارت دادگستري و امور خارجه قابل تاييد مي باشد ؟

ج- براي ترجمه سند طلاق ارائه  شناسنامه الزامي است.

براي ترجمه رونوشت سند طلاق، همراه داشتن شناسنامه الزامي است.

ترجمه رونوشت سند طلاق در صورتي كه از طرف دفترخانه صادر شده و ممهور به مهر دفترخانه باشد و با ارائه شناسنامه، قابل تاييد است.

س-  آيا ترجمه گواهي عدم سوء پيشينه توسط وزارت دادگستر ي و امور خارجه قابل تاييد است ؟

ج - ترجمه گواهي سوء پيشينه طبق قانون تا يك ماه پس از تاريخ صدور قابل تاييد است و سندي كه تاريخ آن گذشته باشد قابل ترجمه و تاييد نيست.

س- آيا ترجمه وصيتنامه توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است ؟

ج - ترجمه وصيتنامه در سربرگ محضر با مهر و امضا سر دفتر و همراه با شناسنامه وصي و موصي قابل تاييد است و چنانچه وصي فوت نموده باشد، تنفيذ وصيتانامه در دادگاه به ضميمه ترجمه جهت اسناد الزامي است. لازم است ذكر شود كه اقليتهاي مذهبي از اين قاعده مستثني مي باشند.

س - آيا ترجمه كارت پايان خدمت يا معافيت از  خدمت توسط وزارت دادگستري يا امور خارجه قابل تاييد است؟

ج - ترجمه كارت پايان خدمت و يا معافيت از خدمت با ارائه  اصل مدرك قابل ترجمه و تاييد است.

س - آيا ترجمه گواهينامه رانندگي توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است؟

ج - ترجمه گواهينامه رانندگي همراه با اصل قابل ترجمه و تاييد است.

س - آيا ترجمه گواهي ولادت توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است؟

ج - ترحمه گواهي ولادت با مهر پزشك مربوطه و تاييد سازمان نظام پزشكي قابل تاييد است.

س- آيا ترجمه انواع كارت شناسايي توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است؟

ج - ترجمه كارتهاي شناسايي صادره توسط ارگانهاي دولتي، با مهر و امضا سازمان مربوطه، قابل تاييد است.

ترجمه كارت ملي قابل تاييد است.

ترجمه كارت دانشجويي، قابل تاييد نيست.

كارتهاي شناسايي صادره توسط شركتهاي خصوصي، با همراه روزنامه رسمي شركت، قابل تاييد است.

س- آيا ترجمه سند مالكيت توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است ؟

ج - سند مالكيت در صورتي كه خوانا و بدون قلم خوردگي و ممهور به مهر ثبت اسناد در آخرين ستون نقل و انتقال باشد، قابل ترجمه و تاييد است. سند مالكيتي كه در تاريخ ترجمه در دادگاهها براي آزادي متهم به وثيقه گذاشته شده باشد، قابل ترجمه و تاييد نيست.

س- آيا ترجمه وكالتنامه ها توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است ؟

ج - وكالتنامه در صورتي قابل ترجمه و تاييد است كه در دفاتر اسناد رسمي و در سر برگ محضر تهيه و ممهور به مهر و امضاء سر دفتر باشد.

س - آيا ترجمه مبايعه نامه يا بيعنامه توسط دادگستري و امور خارجه قابل تاييد است؟

ج - بيعنامه در صورتي كه در سربرگ محضر و با مهر و امضاء سردفتر باشد و با ارائه اصل سند مالكيت ، قابل ترجمه و تاييد است.

س - آيا ترجمه اجاره نامه توسط دادگستري و وزارت خارجه قابل تاييد است ؟